Στρατηγικό Σχέδιο Μεταφορών Αττικής · Φάση Α
Πού βρισκόμαστε σήμερα: η μεγαλύτερη καταγραφή μετακινήσεων της Αττικής των τελευταίων 15 ετών
Η πρώτη φάση του ΣΣΜΑ στέφθηκε με επιτυχία. Μάθαμε σε επαρκή λεπτομέρεια για σκοπούς σχεδιασμού πώς μετακινούνται οι κάτοικοι της Αττικής, ποια είναι τα κύρια ζητήματα και ποιες οι ευκαιρίες για ένα καλύτερο σύστημα μεταφορών.
Αντικείμενο και σκοπός
Τι εξετάσαμε
Η Αττική αποτελεί το μεγαλύτερο αστικό κέντρο της χώρας και εξυπηρετεί καθημερινά, ως μητροπολιτική περιοχή, πλέον των επτά εκατομμυρίων μετακινήσεων.
Στη Φάση Α του ΣΣΜΑ έγινε ολοκληρωμένη καταγραφή της σημερινής εικόνας των μετακινήσεων στην περιοχή μελέτης.
- Πώς κινούνται οι πολίτες
- Ποια μέσα χρησιμοποιούν
- Ποιες είναι οι βασικές προκλήσεις
- Ποιες τάσεις διαμορφώνονται για το μέλλον
Σκοπός αυτής της φάσης
Η καταγραφή της σημερινής κατάστασης αποτελεί το πρώτο και πιο κρίσιμο βήμα για να σχεδιαστεί ένα σύγχρονο και βιώσιμο σύστημα μεταφορών, το οποίο:
- εξυπηρετεί καλύτερα τους πολίτες
- μειώνει την κυκλοφοριακή συμφόρηση
- προστατεύει το περιβάλλον
- ανταποκρίνεται στις μελλοντικές ανάγκες
Το δίκτυο μεταφορών σε αριθμούς
Η Αττική διαθέτει ένα εκτεταμένο δίκτυο δημόσιων μεταφορών που εξυπηρετεί πάνω από ενάμιση εκατομμύριο μετακινήσεις καθημερινά:
- 278 γραμμές λεωφορείου & τρόλεϊ
- 3 γραμμές μετρό+Γραμμή 4 σε εξέλιξη
- 2 γραμμές τραμ
- 15.600 δρομολόγια ημερησίως
- 1.834 οχήματα λεωφορείων & τρόλεϊ
- 9.580 στάσειςΟδικά μέσα: 9.418 · ΜΣΤ: 162
- 1.000 έξυπνες στάσεις λεωφορείων
- ~600 δρομολόγια μετρό ημερησίως
- ~200 δρομολόγια τραμ ημερησίως
Μέσες χρονοαποστάσεις ΜΜΜ
Ακολούθως αποτυπώνονται οι μέσες χρονοαποστάσεις ΜΜΜ στην περιοχή ευθύνης ΟΑΣΑ, σε όρους χρονικού διαστήματος μεταξύ διαδοχικών δρομολογίων στο κάθε μέσο.
Γεωγραφική κάλυψη του δικτύου της περιοχής μελέτης
Η γεωγραφική κάλυψη εκφράζει το εμβαδόν που καλύπτει κάθε μέσο μεταφοράς σε μία περιφερειακή ενότητα ως ποσοστό του συνολικού εμβαδού της ίδιας περιφερειακής ενότητας.
Ο Κεντρικός και ο Νότιος τομέας Αθηνών παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη γεωγραφική κάλυψη (90%) από δημόσιες συγκοινωνίες. Ακολουθεί η περιφερειακή ενότητα του Πειραιά με ποσοστό κάλυψης 88%. Η πρόσβαση σε υπηρεσίες ΜΜΜ εμφανίζεται περιορισμένη στις πιο απομακρυσμένες περιφερειακές ενότητες της Ανατολικής Αττικής (37%) και της Δυτικής Αττικής (29%)
Ετήσια επιβατική κίνηση (2013-2023) ανά Μέσο Μαζικής Μεταφοράς
Αναλυτικά στοιχεία γραφήματος
| Έτος | ΟΣΥ · Θερμικά Λεωφ. | ΟΣΥ · Ηλεκτροκίνητα Λεωφ. | ΣΤΑΣΥ · Μετρό Γραμμή Μ1 | ΣΤΑΣΥ · Μετρό Γραμμή Μ2 & Μ3 | ΣΤΑΣΥ · ΤΡΑΜ | ΣΥΝΟΛΟ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2013 | 307.702.000 | 64.774.000 | 87.481.000 | 167.110.000 | 15.041.000 | 642.108.000 |
| 2014 | 304.840.000 | 63.352.000 | 87.880.000 | 180.439.000 | 14.585.000 | 651.096.000 |
| 2015 | 291.398.000 | 60.718.000 | 87.075.000 | 177.278.000 | 14.482.000 | 630.951.000 |
| 2016 | 283.704.000 | 55.946.000 | 84.684.000 | 174.925.000 | 13.722.000 | 612.981.000 |
| 2017 | 283.484.000 | 54.800.000 | 85.798.000 | 175.958.000 | 13.787.000 | 613.827.000 |
| 2018 | 279.989.000 | 53.880.000 | 83.880.000 | 175.348.000 | 13.589.000 | 606.686.000 |
| 2019 | 271.310.000 | 51.678.000 | 82.159.000 | 171.987.000 | 13.018.000 | 590.152.000 |
| 2020 | 133.933.000 | 25.107.000 | 47.797.000 | 93.977.000 | 5.900.000 | 306.714.000 |
| 2021 | 121.208.000 | 23.087.000 | 45.171.000 | 91.860.000 | 5.906.000 | 287.232.000 |
| 2022 | 175.519.000 | 35.950.000 | 59.513.000 | 132.073.000 | 11.200.000 | 414.255.000 |
| 2023 | 178.548.000 | 36.570.000 | 64.828.000 | 158.631.000 | 12.767.000 | 451.344.000 |
Παρατηρείται σχετικά σταθερή ετήσια επιβατική κίνηση για όλα τα μέσα μαζικής μεταφοράς, κατά την περίοδο 2013-2019, με πολύ μεγάλη μείωση της τάξης του 50% κατά την περίοδο της παρατεταμένης πανδημίας κορονοϊού (2020-2021), ακολουθούμενη από αισθητή ανάκαμψη κατά την περίοδο 2022-2023 (συνεχιζόμενη σταθερά κατά το 2024-2025, σύμφωνα με νεότερα οριστικοποιημένα στοιχεία)
Με μια ματιά – Το μέγεθος των ερευνών και μετρήσεων
- 14.997 νοικοκυριά σε τηλεφωνική έρευνα
- 71.675 ερωτηματολόγια παρά την οδό & σε ΜΜΜ
- 1.100 ερωτηματολόγια δεδηλωμένης προτίμησης
- 50 διατομές μετρήσεις 24ώρης κυκλοφορίας, σύνθεσης και πληρότητας οχημάτων
- 20 διατομές μετρήσεις σε λεωφορειο-λωρίδες
- 460 χλμ διαδρομών μέτρησης ταχυτήτων
- 313 ερωτηματολόγια σε επιβάτες ταξί
✅ 100% Συμμόρφωση με νομοθεσία GDPR
Αποτελέσματα ερευνών και μετρήσεων
Το ακόλουθο διάγραμμα συνοψίζει ορισμένα βασικά αποτελέσματα:
Ο ακόλουθος χάρτης παρουσιάζει τον αριθμό των απασχολούμενων ανά δημοτική ενότητα.
Η μεγαλύτερη συγκέντρωση θέσεων εργασίας παρατηρείται στο κέντρο της Αθήνας, Νέο Ψυχικό, Μαρούσι και Πειραιά.
Τα στοιχεία τηλεργασίας που ακολουθούν προκύπτουν από την έρευνα μετακινήσεων στα νοικοκυριά της Αττικής, η οποία παρουσιάζεται παραπάνω.
Στο δείγμα της έρευνας περίπου το 3% των εργαζομένων (αυτοαπασχολούμενοι, μισθωτοί και εργοδότες) εργάζεται πλήρως με τηλεργασία και περίπου το 16% των εργαζομένων με υβριδικό μοντέλο απασχόλησης, όπως απεικονίζεται στο ακόλουθο διάγραμμα.
Η πλειονότητα των εργαζομένων του δείγματος με ποσοστό περίπου 42% εργάζονται με τηλεργασία 2-3 φορές την εβδομάδα. Το ποσοστό αυτό παρατηρείται τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες σύμφωνα με τα ακόλουθα κυκλικά διαγράμματα.
Κύριες προκλήσεις
Το σύστημα μεταφορών αντιμετωπίζει σημαντικές πιέσεις:
Ευκαιρίες και θετικές εξελίξεις
Παρά τις προκλήσεις, υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες βελτίωσης σε:
Πώς κινούνται οι πολίτες
Οι έρευνες έδειξαν ότι οι μετακινήσεις επηρεάζονται από:
Αυτή η γνώση είναι κρίσιμη για τον σχεδιασμό λύσεων που ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Τάσεις για το μέλλον
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία:
Έως το 2045
Ο πληθυσμός της Αττικής αναμένεται να μειωθεί έως το 2045
Έως το 2030
Η κυκλοφορία αναμένεται να αυξηθεί στο οδικό δίκτυο της Αττικής έως το 2030
ΜΜΜ και νέες τεχνολογίες
Ωστόσο, η αύξηση αυτή αναμένεται να περιοριστεί, μέσω της ενίσχυσης των ΜΜΜ και της εφαρμογής νέων τεχνολογιών
Βιώσιμες μετακινήσεις
Οι ευρωπαϊκές πολιτικές ωθούν προς βιώσιμες μετακινήσεις
Αυτή η γνώση είναι κρίσιμη για τον σχεδιασμό λύσεων που ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Προτεραιότητες και όραμα του ΣΣΜΑ
Προτεραιότητες για το μέλλον
Για ένα καλύτερο, ήτοι αποτελεσματικότερο αστικό σύστημα μεταφορών, απαιτούνται:
- Αναβάθμιση υποδομών ΜΜΜ και δημιουργία νέων
- Επέκταση και ενίσχυση του μετρό
- Ανανέωση στόλου λεωφορείων
- Βελτίωση επιπέδου εξυπηρέτησης
- Χρήση «έξυπνων» δεδομένων και τεχνολογιών
- Προώθηση βιώσιμων μετακινήσεων
- Επενδύσεις σε υποδομές για πεζούς και ποδηλάτες
- Ανάπτυξη πράσινων ζωνών
- Ενίσχυση της συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα
- Συμμετοχή των πολιτών στον σχεδιασμό
Όραμα του ΣΣΜΑ
Ο στρατηγικός σχεδιασμός του Ομίλου ΟΑΣΑ για την περιοχή ευθύνης του, διαπνέεται από ένα Όραμα με κύριο γνώμονα την ασφαλή, ταχεία και άνετη μετακίνηση των χρηστών των αστικών δημοσίων συγκοινωνιών:
